o. Marie-Dominique Philippe O.P.


   Myśl o. Philippe ma charakter mądrościowy, tj. odnoszący się w sposób kontemplacyjny do Boga. Idąc za Tomaszem z Akwinu rozróżnia on trzy mądrości: mądrość filozoficzną, mądrość teologiczną i mądrość mistyczną. Pierwsze dwie są nabyte, ostatnia jest wlanym darem Ducha Świętego. Każda z tych mądrości ma swoisty charakter. Poszukiwanie pierwszej konieczne jest dla naturalnego spełnienia człowieka. Chrześcijanin natomiast, za sprawą łaski, jest wezwany by żyć nadprzyrodzoną mądrością mistyczną. Współpraca tych dwóch mądrości owocuje nabyciem mądrości teologicznej.  

Mądrość (sophia) odróżnia się od nauki (episteme), która analizuje oraz od nauk we współczesnym tego słowa znaczeniu, które poszukują praw rządzących światem mierzalnym. Mądrość natomiast dosięga pierwszej i ostatecznej Przyczyny, którą tradycje religijne nazywają Bogiem i rozsądza wszystko w odniesieniu do niej.

Mądrość filozoficzna

   Celem mądrości filozoficznej jest według Philippe’a poznanie człowieka we wszystkich jego wymiarach. Do mądrości filozoficznej dochodzi się stopniowo przechodząc przez kolejne etapy filozofowania. Pierwsze w porządku odkrycia są dziedziny praktyczne. Dążą one do zrozumienia człowieka jako twórcy przekształcającego świat (filozofia sztuki), jako kogoś kto kocha wybraną osobę – przyjaciela (etyka) oraz jako kogoś, kto żyje i współpracuje z innymi współtworząc wspólnotę (filozofia polityki). Dziedziny praktyczne znajdują swoje dopełnienie i zostają przekroczone przez dziedziny teoretyczne: filozofię przyrody, rozpatrującą człowieka i rzeczy naturalne jako część wszechświata (jako to, co jest poruszane); filozofię żyjącego, analizującą człowieka jako istotę żywą (jako to, co się porusza); filozofię pierwszą, rozpatrującą byt jako byt, a w szczególności człowieka jako istniejącego (zagadnienie osoby) oraz jako odnoszącego się do swojego Stwórcy (teologia naturalna).
   Punktem wyjścia każdej dziedziny jest właściwe jej doświadczenie, które budzi zdziwienie i wywołuje pytania. Dzięki tym ostatnim zostają odkryte zasady i przyczyny właściwe dla danej dziedziny (indukcja), które pozwalają na dokonanie analizy doświadczanej rzeczywistości oraz wyróżnienie jej właściwości (dedukcja). Wówczas może nastąpić przejście od dotychczasowego dociekania czym coś jest (ti esti) do tego jak się ono konkretnie realizuje (pos esti). Dopiero odkrycie Przyczyny Ostatecznej pozwala przekroczyć analizę filozoficzną i wejść w spojrzenie kontemplacyjne charakterystyczne dla mądrości. Według Philippe’a odkrycie to może się dokonać dzięki metafizycznemu spojrzeniu na przyczynę celową (dobro) odkrywaną w doświadczeniu przyjaźni.

Mądrość teologiczna

   W mądrości teologicznej nasz umysł oddaje się służbie Słowu Bożemu umożliwiając ukazanie całego bogactwa tajemnicy danej nam w Objawieniu. Mądrość ta zakłada przyjęcie daru wiary oraz nabycie mądrości filozoficznej. Jest ona całkowicie przyporządkowana wiedzy świętych oglądających Boga.
   Ojciec Philippe wyróżnia teologię naukową – której celem jest pogłębienie i uwyraźnienie prawd Bożych (np. Bóg jest prosty, Bóg jest w trzech Osobach); teologię biblijną ukazującą Ekonomię Bożą, czyli to, w jaki sposób Bóg prowadził Izraela i w jaki sposób nas prowadzi; teologię Kościoła – Bóg przemówił bowiem przez swojego Syna a Kościół to Słowo zachowuje i kontynuuje misję Chrystusa mającą na celu wyzwolenie człowieka z grzechu i uczynienie go przybranym dzieckiem Bożym; oraz teologię mistyczną, w której Słowo Boże odczytywane jest w świetle tajemnicy Chrystusa ukrzyżowanego i zmartwychwstałego, jako słowo tchnące Miłość, przekształcające nasze życie w życie synów światłości. Teologia mistyczna jest najistotniejszą częścią teologii.

Mądrość mistyczna

   Jest wlanym darem Ducha Świętego, danym w zalążku każdemu na chrzcie. Sprawia, że żyjemy jako umiłowane dzieci Ojca w zranionym Sercu Baranka, w całkowitej zależności od Ducha Świętego, w i przez «środowisko Boże», jakim jest Kościół. Mądrość mistyczna uczy nas kochać się wzajemnie tak jak kocha nas Jezus. Możemy ją rozwijać w szczególny sposób dzięki pismom Janowym. Poprzez Apokalipsę odkrywamy tajemnicę walk jakie toczy Kościół i męczennicy; poprzez Pierwszy List odkrywamy tajemnicę miłości braterskiej; zaś poprzez Ewangelię odkrywamy tajemnicę chrześcijańskiej kontemplacji, naszej więzi z Jezusem, Barankiem i Oblubieńcem, który nas zbawia na Krzyżu i który daje nam Maryję abyśmy razem z Nią mogli żyć tajemnicą współcierpienia. Na Krzyżu Chrystus rodzi nas do życia Bożego i przyciąga do siebie, byśmy mogli, razem z Maryją i w Niej, żyć tajemnicą tej mądrości.


Główne dzieła

Filozofia: L’activité artistique (t. 1 i 2) (19912), L’être, 2 tomy  (1972-1974), Une philosophie de l’être est-elle encore possible? (1975), De l’être à Dieu (1977), Introduction à la philosophie d’Aristote (19922), Lettre à un ami (1990), Le manteau de mathématicien (1993), De l'amour, (1993), Les trois sagesses (1994), Liberté, Vérité, Amour (19982).


Teologia: Le mystère de l’amitié divine (1949), Saint Thomas docteur, temoin de Jésus (1956), Un seul Dieu tu adorera (1958), Mystère de Marie (1958), Mystère de miséricorde (1958), Mystère du Corps Mystique du Christ (1960), Analyse théologique de la Règle de saint Benoît (1961), La symbolique de la messe (1961), Le mystère de l’Église (1967), Le mystère du Christ crucifié et glorifié (1968), Le mystère de Joseph (1997).

Duchowość: Au coeur de l'amour (1987), L’etoile du matin (1989), “Abba, Père” (1994), J’ai soif (1996), Suivre l’Agneau (1995), L’acte d’offrande (1997), Suivre l’Agneau partout où il va (1999), Le secret du Père (2000), Je suis venu jeter un feu sur la terre (2002).,


[książki i artykuły wydane po polsku...]
strona główna   początek strony