strona przyjaciół Wspólnoty Świętego Jana
wspólnota czytelnia ludzie strona główna wydarzenia adresy linki
Marie-Dominique Philippe
Artykuł ten ukazał się w kwartalniku
Aletheia, w zeszycie poświęconym
problematyce osoby (nr 3, 1993). W bardzo skondensowany sposób o. Philippe
przypomina najpierw miejsce filozofii pierwszej w całości filozofii oraz
poszczególne etapy metafizykowania: sąd egzystencjalny "to jest",
indukcyjne odkrycie zasad bytu jako bytu - substancji i aktu, dedukcję właściwości
bytu jako bytu - jedno. Dopiero na tym tle o. Philippe pokazuje jakie miejsce
zajmuje problem osoby w filozofii pierwszej: osoba nie jest już ani zasadą,
ani właściwością bytu, lecz konkretną "realizacją" bytową:
jest ona "jak najdoskonalszego bytu, którego mogę doświadczyć",
jest to po prostu konkretne (w tym moje) "jestem".
Czym charakteryzuje się w sposób właściwy owo "jestem"? Wchodzimy tutaj w zagadnienie wymiarów osoby: jej autonomii opartej o substancję, jej struktury i szlachetności - wynikającej z poszukiwania prawdy; jej spełnienia - dzięki miłości przyjaźni; jej mądrości życiowej; jej chwały pochodzącej z twórczości; jej cielesnego uwarunkowania; jej religijności związanej z odkryciem i adoracją Osoby Pierwszej. Na końcu o. Philippe nadmienia również o nowym, nadprzyrodzonym wymiarze osoby będącym darem nowego, Bożego życia w nas.
Spojrzenie o. Philippe jest nowym podejściem zarówno do problematyki osoby (osoba jest tu bowiem "kategorią" stricte metafizyczną - nie antropologiczną, czy etyczną) a także do metafizyki (której szczytem okazuje się właśnie problem osoby, a nie - jak dotychczas - jedynie zagadnienie właściwości bytu jako bytu, czyli problematyka jedno-wiele). Wraz z takim podejściem do osoby filozofia pierwsza potwierdza swój konkretny i realistyczny charakter. Możliwe dzięki temu się staje "żywe" podjęcie zagadnienia odkrycia Osoby Pierwszej, zwanej Bogiem.
1. Sąd egzystencjalny "to jest" i odkrycie zasad właściwych bytu
2. Jedno - właściwość bytu
3. Jedno i osoba
4. Od "to jest" do "ja jestem"
5. Autonomia - pierwszy wymiar osoby
6. Poszukiwanie prawdy - struktura i szlachetność osoby
7. Przyjaźń - cel i zwieńczenie osoby
8. Poszukiwanie prawdy a przyjaźń: współpraca czy rywalizacja?
9. Roztropność - mądrość praktyczna osoby
10. Działalność artystyczna chwałą osoby
11. Ciało - substancjalne uwarunkowanie osoby
12. Postawa religijna - otwarcie osoby na Osobę pierwszą