strona przyjaciół Wspólnoty Świętego Jana

wspólnota   czytelnia   ludzie   strona główna   wydarzenia   adresy   linki

Marie-Dominique Philippe

Problem osoby jako szczyt filozofii pierwszej
tłum. Krzysztof Kaczmarczyk, w: «Człowiek w kulturze», 9 (1997), s. 191-222.

  spis treści           fragment             zamów       ściągnij

Artykuł ten ukazał się w kwartalniku Aletheia, w zeszycie poświęconym problematyce osoby (nr 3, 1993). W bardzo skondensowany sposób o. Philippe przypomina najpierw miejsce filozofii pierwszej w całości filozofii oraz poszczególne etapy metafizykowania: sąd egzystencjalny "to jest", indukcyjne odkrycie zasad bytu jako bytu - substancji i aktu, dedukcję właściwości bytu jako bytu - jedno. Dopiero na tym tle o. Philippe pokazuje jakie miejsce zajmuje problem osoby w filozofii pierwszej: osoba nie jest już ani zasadą, ani właściwością bytu, lecz konkretną "realizacją" bytową: jest ona "jak najdoskonalszego bytu, którego mogę doświadczyć", jest to po prostu konkretne (w tym moje) "jestem".

Czym charakteryzuje się w sposób właściwy owo "jestem"? Wchodzimy tutaj w zagadnienie wymiarów osoby: jej autonomii opartej o substancję, jej struktury i szlachetności - wynikającej z poszukiwania prawdy; jej spełnienia - dzięki miłości przyjaźni; jej mądrości życiowej; jej chwały pochodzącej z twórczości; jej cielesnego uwarunkowania; jej religijności związanej z odkryciem i adoracją Osoby Pierwszej. Na końcu o. Philippe nadmienia również o nowym, nadprzyrodzonym wymiarze osoby będącym darem nowego, Bożego życia w nas.

Spojrzenie o. Philippe jest nowym podejściem zarówno do problematyki osoby (osoba jest tu bowiem "kategorią" stricte metafizyczną - nie antropologiczną, czy etyczną) a także do metafizyki (której szczytem okazuje się właśnie problem osoby, a nie - jak dotychczas - jedynie zagadnienie właściwości bytu jako bytu, czyli problematyka jedno-wiele). Wraz z takim podejściem do osoby filozofia pierwsza potwierdza swój konkretny i realistyczny charakter. Możliwe dzięki temu się staje "żywe" podjęcie zagadnienia odkrycia Osoby Pierwszej, zwanej Bogiem.

Spis treści

    1. Sąd egzystencjalny "to jest" i odkrycie zasad właściwych bytu
    2. Jedno - właściwość bytu
3. Jedno i osoba
4. Od "to jest" do "ja jestem"
5. Autonomia - pierwszy wymiar osoby
6. Poszukiwanie prawdy - struktura i szlachetność osoby
7. Przyjaźń - cel i zwieńczenie osoby
    8. Poszukiwanie prawdy a przyjaźń: współpraca czy rywalizacja?
    9. Roztropność - mądrość praktyczna osoby
   10. Działalność artystyczna chwałą osoby
   11. Ciało - substancjalne uwarunkowanie osoby
   12. Postawa religijna - otwarcie osoby na Osobę pierwszą

strona główna   początek strony